Bij een overlijden denkt u eerst aan de uitvaart, de bank en de woning. Ook de digitale nalatenschap vraagt aandacht: een Facebook-profiel dat elk jaar een verjaardag meldt, of foto's die alleen in iCloud staan.
Uit een peiling van SeniorWeb (januari 2026, 748 leden, vooral 65-plussers) blijkt dat 23% de digitale nalatenschap helemaal heeft geregeld. In 2018 was dat 11%. Van de mensen die de digitale nalatenschap van een naaste moesten afhandelen, trof driekwart niets vastgelegd aan.
Wat is digitale nalatenschap?
Digitale nalatenschap is alles wat een overledene online bezit of gebruikt. Een deel heeft geldwaarde, een ander deel vooral emotionele waarde.
- Accounts: Facebook, Instagram, WhatsApp, LinkedIn en andere sociale media.
- E-mail: Gmail, Outlook.com, Hotmail of een adres van de internetprovider.
- Bestanden: foto's en documenten in iCloud, Google Drive of OneDrive.
- Abonnementen: streamingdiensten, software, kranten en apps die automatisch doorlopen.
- Tegoeden: saldo op webwinkelaccounts, cadeaukaarten of cryptomunten.
Gekochte e-books en digitale muziek horen er meestal niet bij. Daarvoor kocht u alleen een gebruiksrecht (licentie), en dat gaat niet over op de erfgenamen.
Wat moet u als eerste doen na een overlijden?
Haast is niet nodig. Doe deze dingen juist niet te snel:
- Zeg het telefoonabonnement nog niet op. Veel accounts sturen een controlecode per sms. Zonder telefoon en simkaart komt u er niet meer in, en WhatsApp stopt. De Consumentenbond adviseert het abonnement minstens zes maanden te laten doorlopen.
- Laat het e-mailadres bestaan. Op dat adres komen bevestigingen van opzeggingen en wachtwoordherstel binnen.
- Verwijder een Facebook-account niet meteen. Gebruikte de overledene Facebook om bij andere diensten in te loggen? Dan werkt dat na verwijderen niet meer.
- Maak een lijst. Kijk in de mailbox, de bankafschriften en op de telefoon welke diensten er zijn. Afschrijvingen laten zien welke abonnementen doorlopen.
- Zorg voor bewijs van overlijden. Bijna elke dienst vraagt een overlijdensakte, soms is een rouwkaart genoeg.
In de checklist na de uitvaart staat wat u daarnaast in de weken na de uitvaart regelt, zoals opzeggingen en instanties.
Wat kunnen nabestaanden per dienst doen?
Er bestaat geen vaste regeling voor alle diensten. Elk bedrijf heeft eigen voorwaarden. Overzicht op basis van de hulppagina's en de Consumentenbond (april 2026):
| Dienst | Wat nabestaanden kunnen doen | Wat nodig is |
|---|---|---|
| Herdenkingsstatus aanvragen of account laten verwijderen | Overlijdensakte, overlijdensbericht of rouwkaart | |
| Herdenkingsstatus of verwijdering via een formulier | Overlijdensakte | |
| Google (Gmail, Drive, YouTube) | Verzoek om account te sluiten; inhoud vrijwel nooit | Bewijs van overlijden met beëdigde Engelse vertaling |
| Apple (iCloud) | Erfeniscontact krijgt toegang; anders alleen verwijderen | Toegangssleutel plus overlijdensakte |
| Microsoft (Outlook.com, OneDrive) | Zelf sluiten met inloggegevens; anders sluit het vanzelf | Zonder inloggegevens alleen via de rechter |
| Alleen sluiten met toegang tot de telefoon | De telefoon van de overledene | |
| Herdenkingsstatus of verwijdering aanvragen | Overlijdensakte en bewijs van bevoegdheid |
Facebook en Instagram
Na een melding zet Facebook het profiel om naar een herdenkingsprofiel. Bij de naam staat dan "Ter nagedachtenis aan". Vrienden kunnen nog berichten plaatsen en er komen geen verjaardagsmeldingen meer.
Heeft de overledene een legacy contact (beheerder van het herdenkingsprofiel) aangewezen? Die persoon kan een vastgezet bericht plaatsen, de profielfoto wijzigen en verwijdering aanvragen. Inloggen en privéberichten lezen kan niet. Instagram, ook van Meta, werkt met een formulier voor herdenking of verwijdering.
Voor Gmail, Google Drive en YouTube geldt één procedure. Nabestaanden kunnen vragen het account te sluiten. Google wil daarvoor bewijs van overlijden, volgens de Consumentenbond met een beëdigde Engelse vertaling. Toegang tot bestanden lukt alleen met een rechterlijk bevel uit de Verenigde Staten. Zonder instelling kan Google een account na twee jaar inactiviteit verwijderen.
Apple
Apple werkt met een erfeniscontact. Dat is iemand die de gebruiker vooraf aanwijst. Met een toegangssleutel en de overlijdensakte krijgt die persoon toegang tot onder meer foto's, berichten, notities en back-ups. Wachtwoorden, betaalgegevens en gekochte films of muziek vallen erbuiten. Zonder erfeniscontact kunt u het account wel laten verwijderen, maar komt u niet bij de inhoud.
Microsoft
Microsoft geeft nabestaanden zonder inloggegevens geen toegang. Een Outlook.com- of OneDrive-account wordt na een jaar zonder gebruik geblokkeerd, en mails en bestanden worden kort daarna verwijderd. Na twee jaar vervalt het hele account. Lopende abonnementen stopt u via de bank of creditcard.
WhatsApp en LinkedIn
WhatsApp heeft geen regeling voor nabestaanden. Sluiten kan alleen via de telefoon van de overledene. Na 120 dagen zonder activiteit verwijdert WhatsApp het account zelf. Bewaar dus eerst gesprekken of foto's die u wilt houden.
Bij LinkedIn vraagt u een herdenkingsstatus of verwijdering aan. Het profiel wordt bevroren en betaalde abonnementen stoppen.
Hoe regelt u e-mail, abonnementen en cloudfoto's?
E-mail bij de provider. Heeft u het wachtwoord? Stel dan doorsturen in naar uw eigen adres. Zonder wachtwoord verschilt het per provider: Ziggo werkt mee aan overzetten, KPN geeft nabestaanden geen toegang (Consumentenbond, april 2026).
Abonnementen. Netflix, Videoland en andere streamingdiensten stoppen na een bericht aan de klantenservice. Let ook op software die jaarlijks verlengt, zoals Office of een virusscanner. Controleer de creditcard een paar maanden. Hoe het zit met lopende betalingen leest u in bankrekening geblokkeerd na overlijden.
Foto's in de cloud. Dit is vaak het meest waardevolle bezit. Lukt inloggen nog via de telefoon of computer van de overledene? Download dan eerst alle foto's, voordat u iets opzegt of verwijdert.
Wachtwoordmanager. Gebruikte de overledene een wachtwoordmanager, dan heeft u alleen het hoofdwachtwoord nodig. Sommige wachtwoordmanagers hebben een noodtoegang voor een vertrouwd persoon.
Is digitale nalatenschap wettelijk geregeld?
Nee. Nederland heeft geen aparte wet voor digitale nalatenschap en geen regel die bedrijven verplicht accounts over te dragen aan nabestaanden. De voorwaarden van het bedrijf bepalen daardoor meestal wat kan.
Toch gaan rechten uit een account bij overlijden over op de erfgenamen (artikel 4:182 BW). De rechtbank Amsterdam bepaalde op 1 december 2021 in kort geding dat Microsoft de ouders en zussen van een overleden man toegang moest geven tot zijn Hotmail- en OneDrive-account. Microsoft werkt in de praktijk alleen mee na een gerechtelijk bevel. Een rechtszaak kost tijd en geld en is vooral iets voor bijzondere gevallen.
Een notaris kan in een testament een executeur benoemen met een opdracht voor de digitale zaken. Dat helpt vooral bij bezit met geldwaarde, zoals cryptomunten. Meer over erfgenamen en de executeur leest u in nalatenschap regelen.
Hoe regelt u uw eigen digitale nalatenschap?
Het kost een middag en bespaart uw naasten veel zoekwerk:
- Maak een lijst van uw accounts, e-mailadressen, cloudopslag en abonnementen.
- Schrijf per dienst op wat er moet gebeuren: verwijderen, herdenken of bewaren.
- Stel de eigen regelingen in: een legacy contact bij Facebook, een erfeniscontact bij Apple en Inactiviteitsvoorkeuren bij Google. Bij Google kiest u tot 10 personen.
- Gebruik een wachtwoordmanager en leg vast hoe uw naaste het hoofdwachtwoord vindt.
- Vergeet de pincode van telefoon en computer niet. Zonder die code is de rest vaak onbereikbaar.
- Bewaar het veilig, bijvoorbeeld in een dichte envelop bij uw papieren, en vertel iemand waar die ligt.
- Controleer het één keer per jaar.
Zet wachtwoorden niet in uw testament zelf; een verwijzing naar de plek waar ze liggen is genoeg. Combineer dit met het vastleggen van uw uitvaartwensen. Wilt u weten welke uitvaartondernemers er bij u in de buurt zijn? Gebruik dan de zoekfunctie van uitvaartvinden.nl.
Veelgestelde vragen
Volgens de voorwaarden van veel diensten mag dat niet. In de praktijk doen nabestaanden het wel om foto's te redden of een account te sluiten. Gaat het om geld of tegoed, overleg dan eerst met de notaris of de executeur.
U vult het meldingsformulier van Facebook in en stuurt bewijs van overlijden mee, zoals een overlijdensbericht of rouwkaart. Facebook zet bij de naam dan "Ter nagedachtenis aan" en stopt de verjaardagsmeldingen.
Bent u als erfeniscontact aangewezen, dan vraagt u met de toegangssleutel en de overlijdensakte toegang aan bij Apple. Zonder erfeniscontact en zonder pincode lukt het vrijwel niet. Apple kan het account dan wel verwijderen, zodat het toestel opnieuw te gebruiken is.
Dat verschilt per dienst. WhatsApp verwijdert een account na 120 dagen zonder activiteit. Microsoft blokkeert Outlook.com en OneDrive na een jaar, en Google kan een account na minstens twee jaar inactiviteit verwijderen. Facebook blijft gewoon online staan tot iemand het meldt.
Soms. Tegoeden en bezit met geldwaarde, zoals cryptomunten, horen bij de nalatenschap. Gekochte e-books en muziek meestal niet, omdat u daar alleen een licentie voor had. Een aparte wet voor digitale nalatenschap is er in Nederland niet.
Staat u nog aan het begin? De checklist bij overlijden helpt bij de eerste dagen.
Bronnen
- Digitale nalatenschap blijft voor veel senioren gedoe (maart 2026), SeniorWeb
- Online accounts opheffen na overlijden (april 2026), Consumentenbond
- Een erfeniscontact toevoegen voor uw Apple Account, Apple
- Over Inactiviteitsvoorkeuren, Google
- About legacy contacts on Facebook, Meta
- Toegang tot Outlook.com en OneDrive wanneer iemand is gestorven, Microsoft
- Microsoft moet erfgenamen toegang verlenen tot accounts van erflater (februari 2022), Van Benthem & Keulen
- About inactive account deletion, WhatsApp
- Uw digitale nalatenschap: wat kunt u regelen? (januari 2026), ABN AMRO
Verwante artikelen
Uitvaartbedrijf zoeken?
Vergelijk uitvaartondernemers bij u in de buurt op basis van reviews, faciliteiten en bereikbaarheid.
Zoek een uitvaartbedrijf
