Na het overlijden van een dierbare komt er veel administratie op u af. Bankzaken, notaris, verzekeringen, abonnementen: het is overweldigend, juist nu. Dit artikel zet de belangrijkste stappen op een rij, in de volgorde waarin u ze het beste aanpakt.
- Eerste dagen. Meld het overlijden bij de bank en de werkgever en check de uitvaartverzekering.
- Eerste weken. Schakel een notaris in voor het testament en de verklaring van erfrecht en beslis over de erfenis.
- Eerste maanden. Regel verzekeringen, pensioen, abonnementen, woning en auto.
- Binnen 8 maanden. Doe aangifte erfbelasting; uitvaartkosten zijn aftrekbaar.
Wat regelt u in de eerste dagen?
Direct na het overlijden draait alles om de uitvaart. Toch zet u een paar zaken al meteen in gang.
Overlijden melden bij de bank:
De bank blokkeert de rekeningen op naam van de overledene, zodat er geen geld meer kan worden afgeschreven. Dat beschermt de nalatenschap. Een en/of-rekening blijft meestal gewoon bruikbaar voor de mederekeninghouder, maar een machtiging vervalt automatisch bij overlijden.
Uitvaartverzekering checken:
Controleer of de overledene een uitvaartverzekering had. De uitvaartondernemer kan u hierbij helpen. Bewaar de factuur van de uitvaart voor de erfbelasting.
Werkgever informeren:
De werkgever is wettelijk verplicht om aan de partner of kinderen een overlijdensuitkering van één maandsalaris uit te keren.
Wat regelt u in de eerste weken?
Testament opzoeken:
Maak een afspraak met een notaris om te achterhalen of er een testament is. U kunt ook zelf kosteloos schriftelijk informeren bij het Centraal Testamentenregister (CTR) via centraaltestamentenregister.nl. Is er een testament, dan vraagt de notaris het op en legt uit wat erin staat.
Verklaring van erfrecht:
Veel instanties, zoals de bank, verzekeraars en het Kadaster, vragen om een verklaring van erfrecht. Daarin staat wie de erfgenamen zijn en wie de nalatenschap mag afwikkelen. De notaris stelt dit op; de kosten liggen tussen € 400 en € 1.000.
Erfenis aanvaarden of niet?
- Zuiver aanvaarden: u neemt bezittingen én schulden over
- Beneficiair aanvaarden: u aanvaardt alleen als de bezittingen groter zijn dan de schulden, de verstandigste keuze bij twijfel
- Verwerpen: u ontvangt niets, ook geen aandenken
Let op: neemt u iets van waarde mee uit het huis van de overledene, dan kan de erfenis al zuiver aanvaard zijn. Neem dus niets mee voordat de erfgenamen samen hebben besloten.
Wat regelt u in de eerste maanden?
Stel deze taken niet te lang uit: doorlopende kosten lopen op.
- Zorgverzekering: laat een gezamenlijke polis omzetten naar een individuele verzekering
- Overige verzekeringen: meld het overlijden bij alle verzekeraars; sommige polissen keren uit, andere zegt u op of zet u om
- Pensioen: meld het overlijden bij de pensioenuitvoerder; vaak heeft de partner recht op nabestaandenpensioen
- Anw-uitkering: mogelijk via de Sociale Verzekeringsbank; gehuwden krijgen automatisch bericht, samenwoners vragen zelf aan
- Abonnementen: loop de bankafschriften na en zeg telefoon, internet, sportschool, streamingdiensten en goede doelen op of zet ze om
- Energie: pas het contract aan; bij leegstand kunt u een leegstandtarief aanvragen
- Huurwoning: zeg de huur zo snel mogelijk op, de kosten lopen door
- Koopwoning: informeer de hypotheekverstrekker; binnen 12 maanden kunt u de hypotheek zonder boeterente omzetten of aflossen
- Auto: schrijf het kenteken binnen vijf weken over bij de RDW, ook als de partner de auto overneemt
Hoe zit het met belastingen?
Erfbelasting. U ontvangt meestal automatisch een aangifteformulier. De termijn is acht maanden na overlijden. De kosten van de uitvaart zijn aftrekbaar, bewaar dus alle facturen.
De hoogte hangt af van de waarde van de erfenis en uw relatie tot de overledene. Partners hebben in 2026 een vrijstelling van ruim € 700.000, kinderen circa € 25.000. Daarboven betaalt u 10 tot 20 procent.
Inkomstenbelasting. Over het jaar van overlijden doet u aangifte voor de overledene. De Belastingdienst stuurt hier meestal een verzoek voor.
Gemeente en toeslagen. Woont u nu alleen? Vraag naar lagere tarieven voor riool- en afvalstoffenheffing. Toeslagen van de overledene stoppen automatisch; vraag zelf opnieuw toeslagen aan als u daar recht op heeft.
Vergeet de digitale nalatenschap niet
Social media. Facebook, Instagram en LinkedIn kunnen een account verwijderen of omzetten naar een gedenkpagina. U heeft een bewijs van overlijden nodig, zoals de overlijdensakte of rouwkaart.
E-mail en cloudopslag. Zonder wachtwoorden is toegang tot e-mail, Google Drive, iCloud of Dropbox lastig. Sommige providers hebben een nabestaandenprocedure, maar die kan weken tot maanden duren.
Betaalaccounts. Denk aan PayPal, Tikkie en crypto-wallets: die bevatten soms tegoeden die bij de nalatenschap horen.
Tip: leg uw eigen digitale wensen en toegangen alvast vast. Lees hoe in ons artikel over uitvaartwensen vastleggen.
Tijdlijn in het kort
- Eerste 3 dagen: bank, uitvaartverzekering, werkgever
- Eerste 2 weken: notaris, beslissing erfenis, verzekeraars melden
- Eerste 3 maanden: zorgverzekering, pensioen, abonnementen, energie, huur, auto (5 weken), Anw
- Binnen 8 maanden: aangifte erfbelasting en inkomstenbelasting
- Binnen 12 maanden: hypotheek omzetten of aflossen, nalatenschap verdelen
Drie tips tot slot
U hoeft het niet alleen te doen. Een executeur uit het testament neemt veel administratie over. Is die er niet, geef dan één erfgenaam een volmacht: dat maakt contact met instanties makkelijker.
Bewaar alles. Facturen, brieven en e-mails rond het overlijden: sommige kosten zijn aftrekbaar van de erfbelasting.
Vraag hulp. De notaris is uw belangrijkste adviseur. Veel kantoren bieden de brochure "Een erfenis, wat nu?" aan die u stap voor stap door het proces leidt.
Veelgestelde vragen
Tussen € 400 en € 1.000, afhankelijk van de complexiteit van de nalatenschap. De notaris stelt het document op.
Ja. U kunt de erfenis verwerpen of beneficiair aanvaarden. Bij beneficiair aanvaarden erft u alleen als de bezittingen groter zijn dan de schulden.
Binnen acht maanden na het overlijden. U ontvangt doorgaans automatisch een aangifteformulier van de Belastingdienst.
Ja, rekeningen op naam van de overledene worden geblokkeerd. Een en/of-rekening blijft meestal bruikbaar voor de mederekeninghouder.
Bronnen
Verwante artikelen
Uitvaartbedrijf zoeken?
Vergelijk uitvaartondernemers bij u in de buurt op basis van reviews, faciliteiten en bereikbaarheid.
Zoek een uitvaartbedrijf
