Uitvaart regelen.
Stap voor stap

1. Direct na het overlijden (eerste uren)

De huisarts bellen

Het eerste wat u doet is een arts bellen. Die stelt officieel vast dat iemand is overleden en wat de oorzaak is. Bij overlijden thuis belt u de huisarts of, buiten kantooruren, de huisartsenpost. In een ziekenhuis of verpleeghuis doet de behandelend arts dit.

De arts geeft u daarna twee formulieren: de A-verklaring (de officiële doodverklaring) en de B-verklaring (voor de gemeente). Zonder deze papieren kunt u verder niets regelen, dus bewaar ze goed.

Een uitvaartondernemer bellen

U hoeft dit niet allemaal zelf te doen. Een uitvaartondernemer is dag en nacht bereikbaar, ook in het weekend. De ondernemer haalt de overledene op, regelt de aangifte bij de gemeente en denkt met u mee over alles wat nog komt.

Weet u niet welk bedrijf u moet bellen? Op Uitvaartvinden.nl vindt u uitvaartondernemers bij u in de buurt, met beoordelingen en informatie over wat ze bieden.

U hoeft niet alles tegelijk te doen. Na één telefoontje naar een uitvaartondernemer denkt er iemand met u mee.

Familie en naasten informeren

Bel eerst de mensen die het dichtst bij de overledene stonden. Wacht met berichten op social media, zodat familie en goede vrienden het eerst persoonlijk horen.

Wensen van de overledene opzoeken

Had de overledene een testament, een uitvaartverzekering of schriftelijk vastgelegde wensen? Zoek dit zo snel mogelijk op. Volgens de Wet op de lijkbezorging moet u de wensen van de overledene zo goed mogelijk volgen. Weet u niet of er een verzekering is? Bel de grote verzekeraars, die kunnen dit voor u opzoeken.

2. Binnen 3 werkdagen

Aangifte van overlijden

Na een overlijden moet er binnen zes werkdagen aangifte worden gedaan bij de burgerlijke stand van de gemeente waar de persoon is overleden. In de praktijk regelt de uitvaartondernemer dit bijna altijd voor u. Na de aangifte krijgt u een akte van overlijden, die u later nodig heeft voor de bank, de verzekeraar en de notaris. Vraag meteen meerdere uittreksels aan, want u heeft er meer nodig dan u denkt.

Begraven of cremeren?

Vroeger lieten de meeste Nederlanders zich begraven. Nu geeft meer dan 65% aan voor cremeren te kiezen. Had de overledene geen voorkeur uitgesproken? Dan beslist u, samen met de andere nabestaanden.

Een graf geeft nabestaanden een vaste plek om naartoe te gaan. Er zijn in Nederland zo'n 4.000 begraafplaatsen, waaronder ook circa veertig natuurbegraafplaatsen waar de natuur haar gang gaat. Na een crematie zijn er meer keuzes: de as kan worden verstrooid, bewaard in een urn, begraven, of zelfs verwerkt in een sieraad of tatoeage.

Er is ook nog een derde optie: het lichaam doneren aan de wetenschap. Dat moet de overledene zelf bij leven hebben aangevraagd.

Datum en locatie bepalen

De uitvaart mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden plaatsvinden, maar ook niet later dan zes werkdagen na het overlijden. Weekenden en feestdagen tellen niet mee. Kies een locatie die bij de overledene past: een kerk, de aula van een crematorium of begraafplaats, of een heel andere plek die betekenis had.

Rouwkaarten en overlijdensbericht

Stel een adressenlijst op van mensen die een kaart moeten ontvangen. Een overlijdensbericht in de krant is minder gebruikelijk dan vroeger, maar voor oudere generaties kan het nog betekenisvol zijn. Een bericht op social media kan ook; denk dan goed na over het moment en de toon.

3. Voorbereiding van de uitvaart

Hier kunt u, ondanks alles, iets moois maken.

De persoon centraal. Wat maakte deze persoon bijzonder? Een uitvaart hoeft geen standaardceremonie te zijn. Denk aan muziek die bij hem of haar paste, een verhaal van een goede vriend, een foto-opstelling of de bloemen waar hij of zij van hield.

Praktische keuzes:

• Kist of urn: er zijn grote prijsverschillen, van sober en duurzaam tot rijk versierd
• Bloemen bestellen bij een rouwbloemist
• Koffietafel of maaltijd na afloop regelen
• Eventueel een livestream voor mensen die er niet bij kunnen zijn, bijvoorbeeld omdat ze ver weg wonen. Dat gebeurt steeds vaker
• Opbaring, als u afscheid wilt nemen voordat de kist dichtgaat. Dat kan thuis of in een uitvaartcentrum. Veel mensen vinden dit waardevol, ook als ze er vooraf tegen opzien

Sprekers en muziek. Spreek met iedereen die iets wil zeggen de volgorde en de spreektijd af. Zo loopt de ceremonie niet uit doordat niemand de regie heeft.

4. Na de uitvaart

Na de uitvaart moet er nog van alles worden geregeld. Daar mag u de tijd voor nemen, het hoeft niet allemaal meteen.

Administratief:

• Bankrekeningen blokkeren en de bank informeren
• Abonnementen en lidmaatschappen opzeggen (tijdschriften, sportclub, streamingdiensten)
• Social media-accounts sluiten of memorialiseren (Facebook biedt dit aan)
• Werkgever of uitkeringsinstantie informeren
• Uitkering van de uitvaartverzekering aanvragen

Juridisch en financieel:

• Notaris inschakelen voor de nalatenschap en het testament
• Aangifte erfbelasting doen als er voldoende vermogen is
• Huurcontract of hypotheek: afhankelijk van de situatie moet u hier iets mee

Bij crematie: kies de asbestemming. De as mag worden verstrooid (op een aangewezen plek of op zee), bewaard, begraven of verwerkt. De uitvaartondernemer kan u hierin adviseren.

Bij begraving: de grafsteen wordt meestal pas weken of maanden later geplaatst. Kies een steenhouwer en geef de opdracht op tijd.

Een tip om mee te beginnen

Is er nu iemand in uw omgeving ernstig ziek, of wilt u nadenken over uw eigen uitvaart? Schrijf de wensen op: begraven of cremeren, welke muziek, waar. Dat kost een uur en geeft uw naasten later veel rust.