Als iemand overlijdt, komt er in korte tijd heel veel op u af. U heeft verdriet, maar er moeten ook dingen geregeld worden. Dat voelt soms overweldigend. Toch hoeft u niet alles alleen te doen. In dit artikel leggen wij stap voor stap uit wat er moet gebeuren in de eerste 24 uur na een overlijden. Zo weet u precies waar u aan toe bent.
7 stappen in dit artikel
- Bel de huisarts
- Licht de naaste familie in
- Zoek de belangrijke papieren op
- Kies een uitvaartondernemer
- Regel het vervoer van de overledene
- Doe aangifte bij de gemeente
- Bespreek de uitvaartwensen
Stap 1: Bel de huisarts
Het allereerste wat u doet, is de huisarts bellen. Dit geldt als iemand thuis overlijdt. De huisarts komt langs om het overlijden officieel vast te stellen. Dat moet altijd door een arts gebeuren.
Overlijdt uw dierbare in het ziekenhuis of in een verpleeghuis? Dan doet de behandelend arts dit. U hoeft dan zelf geen arts te bellen.
Overlijdt iemand in het weekend of 's nachts? Bel dan de huisartsenpost. Daar is altijd een arts beschikbaar.
De arts geeft u twee belangrijke documenten mee:
- De A-verklaring: dit is de officiele verklaring van overlijden
- De B-verklaring: een dichte envelop die bedoeld is voor de gemeente (voor statistieken)
Bewaar deze papieren goed. U heeft ze later nodig voor de aangifte bij de gemeente.
Stap 2: Licht de naaste familie in
Zodra de arts is geweest, is het belangrijk om de directe familie te laten weten wat er is gebeurd. Denk aan de partner, kinderen, ouders, broers en zussen. Vraag eventueel iemand om u hierbij te helpen.
Het is verstandig om een lijstje te maken van iedereen die u wilt informeren. Dat helpt om niemand te vergeten. U hoeft niet iedereen zelf te bellen. Vraag familieleden om een deel van de mensen op de hoogte te brengen.
Tip: informeer ook de buren en eventueel de werkgever van de overledene. De werkgever moet weten dat uw dierbare niet meer komt. Soms is er ook recht op een uitkering voor de nabestaanden.
Stap 3: Zoek de belangrijke papieren op
Voordat u verdere stappen neemt, is het handig om een aantal documenten bij de hand te hebben. Zoek op of de overledene het volgende had:
- Een uitvaartverzekering (polis of polisnummer)
- Een testament (als u dit niet zeker weet, kunt u dit later checken via het Centraal Testamentenregister)
- Een wilsbeschikking of wensenformulier (hierin staan de wensen voor de uitvaart)
- Het identiteitsbewijs van de overledene
- Het trouwboekje (als de overledene getrouwd was)
Heeft de overledene een uitvaartverzekering? Bel dan de verzekeraar om het overlijden te melden. Zij kunnen u vertellen wat er gedekt is en hoe het verder gaat.
Stap 4: Kies een uitvaartondernemer
Een uitvaartondernemer helpt u bij het regelen van alles rondom de uitvaart. Van het vervoer van de overledene tot het drukken van de rouwkaarten. U bent niet verplicht om een uitvaartondernemer in te schakelen, maar het is wel een grote steun in een moeilijke tijd.
Een paar dingen om op te letten bij het kiezen:
- Neem de tijd. U hoeft niet meteen de eerste de beste te bellen. Het is prima om eerst even rond te kijken.
- Vraag om een offerte. Zo weet u vooraf wat het gaat kosten. Vergelijken kan u veel geld besparen.
- Check of de ondernemer een keurmerk heeft. Het Keurmerk Uitvaartzorg is een goed teken.
- Vraag in uw omgeving. Misschien hebben familie of vrienden een goede ervaring met een bepaalde uitvaartondernemer.
Let op: als de overledene een naturaverzekering had bij een verzekeraar zoals DELA of Monuta, dan werkt die verzekeraar vaak samen met een vaste uitvaartverzorger. U bent daar niet aan gebonden, maar het kan financieel voordeliger zijn om die te kiezen. Vraag dit na bij de verzekeraar.
Stap 5: Regel het vervoer van de overledene
Als iemand thuis overlijdt, moet het lichaam op een gegeven moment vervoerd worden. Dit kan naar een uitvaartcentrum, een mortuarium of een andere locatie waar de overledene opgebaard wordt.
De uitvaartondernemer regelt dit meestal voor u. Als u nog geen uitvaartondernemer heeft gekozen, kunt u ook zelf een vervoersdienst bellen. Maar in de praktijk wachten de meeste families tot de uitvaartondernemer er is.
Goed om te weten: de overledene mag tot aan de uitvaart thuis blijven. Dit heet thuisopbaring. Steeds meer families kiezen hiervoor. Het geeft de mogelijkheid om in alle rust afscheid te nemen.
Stap 6: Doe aangifte bij de gemeente
Binnen 6 werkdagen na het overlijden moet er aangifte worden gedaan bij de gemeente waar de persoon is overleden. Meestal doet de uitvaartondernemer dit voor u, maar u mag het ook zelf doen.
Voor de aangifte heeft u nodig:
- De A-verklaring en B-verklaring van de arts
- Het identiteitsbewijs van de overledene
Na de aangifte ontvangt u de akte van overlijden. Dit is een heel belangrijk document. U heeft het nodig voor veel zaken die u nog moet regelen, zoals het opzeggen van abonnementen en het regelen van de erfenis.
Tip: vraag meteen meerdere kopieen van de akte van overlijden aan. U heeft ze vaker nodig dan u denkt.
Stap 7: Bespreek de uitvaartwensen
Als de uitvaartondernemer er is, gaat u samen de uitvaart bespreken. Heeft de overledene wensen vastgelegd? Dan is dat het uitgangspunt. Zo niet, dan beslist u samen met de familie.
Onderwerpen die aan bod komen:
- Begraven of cremeren? Dit is vaak de eerste grote keuze.
- Wanneer is de uitvaart? In Nederland moet een uitvaart plaatsvinden tussen 36 uur en 6 werkdagen na het overlijden.
- Waar vindt de uitvaart plaats? Denk aan een kerk, uitvaartcentrum, of een andere locatie.
- Wie worden uitgenodigd? Wordt het een grote of juist een kleine, intieme uitvaart?
- Rouwkaarten en advertenties. Wilt u rouwkaarten laten drukken en een advertentie plaatsen?
Wat u de eerste dag NIET hoeft te doen
In de drukte van het eerste moment denken veel mensen dat alles meteen geregeld moet worden. Maar een aantal zaken kunnen echt wachten:
- Het opzeggen van abonnementen en verzekeringen
- Het regelen van de erfenis of het testament
- Het opruimen van het huis van de overledene
- Het regelen van de belastingaangifte
Deze zaken kunt u in de weken en maanden na de uitvaart regelen. De gemeente geeft het overlijden automatisch door aan een aantal instanties, zoals de Belastingdienst en de SVB.
Samenvatting: de eerste 24 uur op een rij
- Bel de huisarts (of huisartsenpost)
- Licht de naaste familie in
- Zoek de belangrijke papieren op
- Kies een uitvaartondernemer
- Regel eventueel het vervoer van de overledene
- Doe aangifte bij de gemeente
- Bespreek de uitvaartwensen
En vergeet niet: u hoeft dit niet alleen te doen. Vraag hulp aan familie, vrienden of buren. En een goede uitvaartondernemer neemt u heel veel werk uit handen.