Thuis opbaren: hoe lang kan het, wat kost het en wat is nodig?

Thuis opbaren betekent dat uw dierbare tot de uitvaart in huis blijft. Op bed, in de kist of op een opbaarplank. Veel families vinden dat rustiger dan een rouwkamer met vaste tijden. U neemt afscheid in uw eigen tempo, ook 's avonds of 's nachts.

Hoe werkt thuis opbaren?

Thuis opbaren gaat in drie stappen: de lijkschouw door een arts, de laatste verzorging en het plaatsen van de koeling. De uitvaartverzorger regelt dit en komt daarna dagelijks langs.

Eerst komt een arts voor de lijkschouw. Pas daarna mag de overledene worden verplaatst of verzorgd. Bij een niet-natuurlijke dood is soms eerst toestemming van de officier van justitie nodig.

Daarna volgt de laatste verzorging: wassen, aankleden en eventueel opmaken. Dat doet de uitvaartverzorger. U mag helpen, of er alleen bij zijn.

Vervolgens plaatst de uitvaartverzorger de koeling en controleert daarna meestal elke dag of alles goed gaat. Overlijdt iemand in het ziekenhuis of verpleeghuis, dan regelt de uitvaartondernemer het vervoer naar huis.

Staat er nog veel te regelen? De checklist bij overlijden zet de eerste stappen op een rij.

Op bed, in de kist of op een opbaarplank?

U kiest zelf waar uw dierbare ligt. Elke vorm heeft een eigen soort koeling.

• Op bed: een koelmatras of bedkoeling ligt onder het laken, direct onder het lichaam. U ziet er bijna niets van.
• In de kist: een koelplaat ligt in of onder de kist. De kist kan open of dicht.
• Op een opbaarplank: een plateau met een lage rand, vaak met een lijkwade. Ook hier gaat de koeling eronder.

Kiest u voor een kist? Lees dan eerst wat een uitvaartkist kost. Bij crematie gelden extra eisen aan de kist.

Is koeling verplicht bij thuis opbaren?

Nee. De Wet op de lijkbezorging stelt geen eisen aan koeling. Toch kiest bijna iedereen ervoor, want zonder koeling gaat de conditie van het lichaam snel achteruit.

Een alternatief is thanatopraxie: een lichte balseming die in Nederland sinds 2010 is toegestaan. Daarna is meestal geen koeling meer nodig. Het kost meer, en het gaat niet samen met een koelplaat.

Welke temperatuur moet de kamer hebben?

Een kamer van 15 tot 18 graden werkt het best. Een gewone woonkamer is al snel warmer. Zo houdt u de kamer koel:

• Zet de verwarming in die kamer uit.
• Houd overdag de gordijnen dicht en voorkom direct zonlicht.
• Bij koud weer mag een raam open, bij warm weer juist dicht.
• Laat de koeling dag en nacht aanstaan, ook als er niemand thuis is.

Ziet u snelle veranderingen, zoals verkleuring, vocht of een sterke geur? Bel dan meteen de uitvaartverzorger. Verberg het niet met bloemen of parfum.

Hoe lang kan thuis opbaren?

Thuis opbaren kan met goede koeling meestal 4 tot 6 dagen, tot aan de uitvaart. Zonder koeling is het op bed hooguit één dag.

De wet bepaalt de uiterste termijn. De uitvaart mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden plaatsvinden en uiterlijk op de zesde werkdag (Wet op de lijkbezorging, Rijksoverheid 2026). Weekenden en feestdagen tellen niet mee. Later mag alleen met toestemming van de burgemeester. Meer hierover leest u in hoe lang u mag wachten met de uitvaart.

Er ligt een nieuw wetsvoorstel, de Wet bestemming lichamen overledenen. Dat ging op 25 september 2026 naar de Raad van State en is nog geen wet. Tot die tijd gelden de termijnen hierboven.

Of het de hele periode lukt, hangt af van de conditie van het lichaam, de temperatuur en de koeling. Soms raadt de uitvaartverzorger aan om eerst een dagdeel in een gekoelde ruimte te koelen en daarna naar huis te gaan.

Bezoek ontvangen en praktische tips

Thuis zijn er geen openingstijden. Dat is prettig, maar het vraagt ook wat planning.

• Bepaal vooraf wie er komt. Een kleine kring of een open huis? Zet het in een bericht of op de rouwkaart.
• Bereid bezoekers voor. Een overledene voelt koud aan en ziet er bleker uit. Sommige mensen vinden binnenkomen moeilijk.
• Betrek kinderen. Laat ze een tekening maken of even meekijken, als ze dat willen.
• Houd huisdieren buiten de kamer.
• Maak afspraken. Wie heeft een sleutel? Wie belt u bij problemen? Wat gebeurt er als het thuis niet meer gaat?
• Woont u in een flat? Meet vooraf lift en trap op, en regel genoeg dragers.
• Let op het geluid. Een koeling maakt wat geluid. Een kamerscherm kan helpen om rust te creëren.

Wat kost thuis opbaren?

Thuis opbaren kost bij uitvaartondernemers meestal € 325 tot € 595 als vaste prijs voor de hele periode, met een mediaan van € 440. Dat blijkt uit ons prijsonderzoek van augustus 2026 onder 35 uitvaartondernemers die een vaste prijs noemen.

Bron: eigen prijsonderzoek uitvaartvinden.nl, peildatum augustus 2026. Vaste prijzen van 35 uitvaartondernemers; dagprijzen van 11 uitvaartondernemers. Vanaf-prijzen en schattingen zijn niet meegeteld.

Wat er in de prijs zit, verschilt sterk. Bij de ene ondernemer is het alleen de huur van de koeling. Bij de andere horen ook verzorging, dagelijkse controle en het ophalen van de spullen erbij. Vraag daarom altijd wat inbegrepen is.

Mogelijke extra posten zijn vervoer, bezorgen en ophalen van de koeling, extra verzorging en thanatopraxie. Met de kostencalculator rekent u de hele uitvaart door.

Thuis opbaren of in een uitvaartcentrum?

Thuis opbaren geeft vrijheid in bezoektijden en een vertrouwde omgeving. Een uitvaartcentrum neemt de zorg voor koeling en temperatuur uit handen en houdt uw huis rustig.

Wat een rouwkamer kost, leest u in kosten van opbaren in een uitvaartcentrum.

Een uitvaartondernemer die thuisopbaring goed begeleidt, vindt u via uitvaartondernemers bij u in de buurt.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Welke regels gelden er bij begraven en cremeren?, Rijksoverheid
• Wetsvoorstel bestemming lichamen overledenen naar Raad van State, Rijksoverheid (25 september 2026)
• Opbaren: wat zijn de mogelijkheden?, Monuta
• Thuis opbaren regels: wat mag en waar moet u op letten?, Uitvaartland (september 2026)
• Thuis opbaren: kosten, koeling en regels, Rouwuitvaart.nl
• Thuisopbaring, Weeink Uitvaartzorg
• Thuisopbaring, Loes Uitvaartverzorging